May Tali Sa Talik: Ang Wika Ng Sex At Nasa

ni Jerry Gracio

▶︎ Si Mesándel Virtusio Arguelles ang isa sa pinaka-prolipiko at marahil, ang pinakapangahas nating makata. Mula sa mga panimulang pagtatangka sa Menos Kuwarto—ang kaniyang unang koleksiyon—nilamukos niya ang lengguwahe at inimbestigahan ang kalikasan ng tula sa Ilahas at Hindi Man Lang Nakita; inihulog tayo sa Guwang ng Parang ng mga inaakala nating kahulugan ng tula; binura ang mga pagpapakahulugan natin sa salita at sa mismong poetikong danas sa Pesoa at Gera. Hindi experimentasyon ang kaniyang mga obra kundi paglilitis sa nakamihasnan nating paraan ng pagbasa at paglapit sa tula na kung di man naghahanap ng aral ay tila pinipilit na isakonkreto ang mga bagay na para bang mahahawakan natin nang ganap maging ang mga abstraksiyon sa pamamagitan ng paghahalayhay sa mga salita sa pinamabuti nitong ayos at anyo—na siyang tradisyonal na lapit natin sa mga pampanitikang akda.

Radikal kung gayon ang buong proyektong pampanulaan ni Arguelles, isang pagbangga sa buong kasaysayan ng pagtula sa Filipinas: mula sa anyo, hanggang sa nilalaman, at sa mismong paggamit ng wika. Makikita ito sa kaniyang pinakahuling koleksiyon ng tula.

Hindi erotiko ang layon ng Talik ni Arguelles, bagaman laging nasa gitna ng erotikong sitwasyon ang mga tula sa kaniyang koleksiyon. Sa halip, imbestigasyon ito sa kapasidad (o limitasyon) ng wika na ilarawan ang libog at nasa.


“May tali sa talik,” ang pambungad na pahayag ng unang tula sa aklat. Ngunit balintunang ang tali na iyon ay “hindi maibubuhol, / hindi makakalag.” Ang mismong pagtatali na nagaganap sa talik ay may kambal na epektong “mapagpalayaw, / mapagpalaya”, at ang buong koleksiyon ay susuhay sa balintunang ito ng pagbubuhol at pagkakalas, ng pagpapalayaw at pagpapalaya, ng tulak at kabig, ng libog at pag-ibig.


Hitik sa mga ganitong balintuna ang koleksiyon, na tila bahagi ng asersiyon ng makata hinggil sa magkasabay na pagiging kongkreto at abstrakto ng tula (at ng mismong lengguwahe). Halimbawa, tingnan kung gaano kakongkreto ang imahen sa tulang "Dumi":


“Ang butas ng kanyang puwit dinilaan ko ang dumi hindi ko nalasahan”


Grapikong larawan ang akto ng pagdila, ang mismong butas ng puwit. Wala nang panaguri na maaaring ikabit sa puwit dahil alam na nating puwit ito. Ang paggamit ng iilang salita ay tila paghuhubad at pagpapakita sa kapasidad ng wika na ilarawan ang mismong kahubdan at dumi; sa pamamagitan ng tatlong maiikling linya, nailarawan sa atin (at naiparanas) ng tula ang isang bagay na maaaring hindi subukan (o sinubukan) ng marami. Ngunit ano ang epekto ng vicarious na karanasang ito? Ang mambabasa na nakatunghay sa pagdila ng dumi ay walang malalasahang dumi, tulad ng persona sa tula. Ipinaranas sa atin ni Arguelles ang pagdila o pagpapadila ngunit hindi natin nalasahan ang dumi sa huli. O akala lamang natin, hindi.


Narito ang galing ni Arguelles: sa mga aktong akala natin ay magigising ang ating mga libido sa pagbasa at pagpasok sa kaniyang mga tula—bilang voyeur, sa pagtunghay sa mukha habang nilalabasan, sa panonood ng sex video, sa pakikinig sa pagkakarat sa kabilang kuwarto, etc—sadya niyang puputulin ang ipinararanas niyang karanasan—sa akto ng coitus interruptus—hindi para bitinin tayo kundi para anyayahan tayong paglimian ang libog na binabasa at tinutunghayan natin, at ang mismong libog na nadarama natin sa kasalukuyan.


Hinahamon ni Arguelles ang hanggahan ng lengguwaheng pornograpiko. Sa Millennium Mambo—tulang prosa na nahahati sa anim na bahagi—ipadarama sa atin ni Arguelles hindi lamang ang sakit ng lunggating mahanap ang ating makakapareha. Babasagin niya ang ilusyon ng poreber na kinababaliwan ng henerasyong ito. At gamit ang pinakapayak na lengguwahe: titi at hindi ari; kantot at hindi talik—hihimukin niya tayong magbalik sa basal na wikang moral ngunit walang bagahe ng moralidad.

Nagpapalayaw kung gayon ang lengguwahe at ang tula, ngunit pinalalaya rin tayong mga mambabasa. Ang pagbasa sa Talik ay isang espiritwal na danas, isang anyo ng kumpisal. Sabi ni Arguelles: “Huwag magkaila sa sariling/ nakakaalam ng pagnanasa. //Sabihin mo kung ano sa iyo/ ang masarap na mga paraan// para labasan.” Ngunit kaiingat tayo dahil “Sa silid na ito/ wala nang ibang lalabasan.”


Hindi na tayo lalabas sa halina ng aklat ni Arguelles matapos itong basahin. Dahil ramdam natin ang walang hanggang luwalhati, tuluyang mapapatid ang tali sa talik, at lalabasan tayo kahit hindi labasan.***


Ang Talik ay prinodus ng Balangay Productions, 2017. Si Jerry Gracio ay manunulat at guro. Una niyang pinost ang review na ito sa kanyang Facebook account.


Ilulunsad ang susunod na libro ng tula ni Ayer Arguelles na "Antares" sa Huwebes, October 25, 5:00PM to 6:30PM sa Faber Hall Function Room sa Ateneo de Manila University. Ang "Antares" ay prinodus ng Balangay Productions.

EMAIL: gaslightph@gmail.com.

WEBSITE COPYRIGHT: 2018. Copyright of essays revert back to authors.

© 2023 by The Artifact. Proudly created with Wix.com

This site was designed with the
.com
website builder. Create your website today.
Start Now